Değerli hemşehrilerim, önceki yazımda fişimizi, faturamızı ve alışveriş belgelerimizi neden saklamamız gerektiğini anlatmıştım. Bugün, günlük alışverişlerimizde hepimizi ilgilendiren iki konu üzerinde durmak istiyorum: Rafta gördüğümüz fiyatla kasada istenen tutarın farklı olması ve kiloyla aldığımız ürünlerde kutu ağırlığının hesaba katılması.
İnebolu’muz küçük bir yer. İstanbul gibi büyük bir şehrin kalabalığından farklı bir hayatımız var. Alışveriş yaptığımız esnafımızla aynı sokakta yürürüz. Belki aynı apartmanda, belki yan yana evlerde otururuz. Bir etkinlikte yan yana gelir, selamlaşır, ayaküstü sohbet ederiz. Bugün tezgâhın karşısında gördüğümüz insan, yarın kapımızın önünde “Günaydın.” diyeceğimiz komşumuzdur.
Benim için bu yakınlık çok kıymetli. Bir raf etiketi farkının ya da kutu darasının aramızdaki samimiyeti zedelemesini istemem. Bu yüzden gördüğümüz bir yanlışlığı birbirimizi kırmadan konuşabilmeliyiz. Müşterinin hatırlatması, esnafın da hesabı yeniden kontrol edip gerekiyorsa düzeltmesi, alışverişteki güvenimizi korur.
Önce fiyat meselesini açıklığa kavuşturalım. Aynı ürün için rafta yazan fiyatla kasada çıkan tutar farklıysa, tüketici lehine olan düşük fiyat uygulanır. Rafta 100 lira yazan ürün kasada 200 lira çıkıyorsa, ödeyeceğiniz tutar 100 liradır. Tersi durumda, rafta 200 lira yazıp kasada 100 lira çıkarsa da düşük olan fiyat geçerlidir.
Böyle bir farkla karşılaştığınızda, önce raf etiketindeki ürün bilgileriyle elinizdeki ürünün bilgilerini karşılaştırın. Marka, çeşit ve gramaj aynıysa, fiyat farkını kasiyere veya işletme sorumlusuna göstererek düşük fiyatın uygulanmasını isteyin. Ödemeyi yaptıysanız, fazladan ödediğiniz tutarın iadesini talep edin. Etiketin güncellenmesinin unutulmuş olması, düşük fiyattan yararlanma hakkınızı ortadan kaldırmaz.
Gelelim baklava, çikolata, kuruyemiş gibi kiloyla tartılarak aldığımız ürünlere. Misafirliğe giderken bir kutu tatlı alırız; fiyatına, tazeliğine bakarız. Peki, tartılırken kutunun ağırlığının düşülüp düşülmediğine aynı dikkati gösteriyor muyuz?
“Dara” dediğimiz, ürünün konulduğu boş kabın veya ambalajın ağırlığıdır. Açıkta, gözümüzün önünde tartılan baklava ve çikolata gibi ürünlerde kutunun ağırlığı toplamdan düşülmelidir. Ödeyeceğimiz bedel, yalnızca satın aldığımız ürünün net ağırlığı üzerinden hesaplanmalıdır.
Basit bir hesap yapalım: Baklavanın kilogramı 2.000 lira, boş kutusu da 100 gram olsun. Kutunun ağırlığı düşülmeden hesap yapılırsa, yalnızca kutu için 200 lira fazla öderiz. Çünkü 100 gram, bir kilogramın onda biridir. Ürünle kutu birlikte bir kilogram geliyorsa, bunun 900 gramı baklavadır; baklava için ödenecek bedel 1.800 liradır.
Bu nedenle alışveriş sırasında “Kutunun darasını alır mısınız?” diye sormaktan çekinmeyin. Boş kutu terazideyken dara alınarak göstergenin sıfırlanması ve ardından ürünün tartılması, doğru hesabı görmenizi sağlar. Kutunun darasını düşmek zaten satıcının yükümlülüğüdür. Bizim de tartımı görmemiz ve gerektiğinde bunu hatırlatmamız, hesabın doğru yapılmasına yardımcı olur. Bir yanlışlık fark ederseniz yeniden tartılmasını ve bedelin düzeltilmesini isteyin.
Benim tavsiyem, böyle bir durumda söze “Birlikte kontrol edebilir miyiz?” diye başlamanızdır. Yoğunlukta etiket güncellemesi ya da tartım sırasında bir hata yapılmış olabilir. Esnafımıza düzeltme imkânı verelim. Dileğim, sorunun karşılıklı anlayışla orada çözülebilmesidir. Ancak talebimiz karşılanmıyorsa, başvuruda bulunabilmek için yaşadığımız sorunu belgeleyelim.
Fiyat farkında, ürünü ve ona ait raf etiketini birlikte gösteren okunaklı bir fotoğraf çekin; kasada uygulanan fiyatı gösteren fişi saklayın. Dara sorununda ise mümkünse tartım sırasında kutunun ağırlığını, terazideki göstergeyi ve ürünün kilogram fiyatını belgeleyin. Tartım etiketi varsa onu da muhafaza edin. Sorunu evde fark ettiyseniz kutuyu atmayın; yeniden tartım talebiniz için saklayın.
İşletmenin adını, açık adresini, alışveriş tarihini ve saatini kaydedin. Fiş veya faturanızın yanında, satıcıyla yaptığınız yazışmaları da koruyun. Başvurunuzda ne satın aldığınızı, hangi yanlışlıkla karşılaştığınızı, ne kadar fazla ödediğinizi ve satıcıdan ne istediğinizi anlaşılır biçimde anlatın.
Satıcı sorunu gidermiyorsa, denetim yapılması için Kastamonu Ticaret İl Müdürlüğüne belgelerinizle şikâyette bulunabilirsiniz. Bildiriminizi CİMER üzerinden Ticaret Bakanlığına da iletebilirsiniz. Fazla ödediğiniz paranın geri verilmesini istiyorsanız, bu yazıdaki örneklerde olduğu gibi küçük tutarlı uyuşmazlıklarda e-Devlet üzerinden Tüketici Hakem Heyetine başvurabilirsiniz. Denetim talebiyle para iadesi talebinin ayrı başvurular olduğunu aklınızda tutun.
Değerli hemşehrilerim, esnafımızın emeği de evine alışveriş götüren insanımızın bütçesi de kıymetli. Benim dileğim, doğru hesabı yapıp alışverişimizi gönül rahatlığıyla tamamlamamızdır. Hakkımızı bilerek, birbirimizi dinleyerek bunu başarabiliriz. Dükkândan ayrılırken verdiğimiz selamın sıcaklığı da yarın yeniden karşılaştığımızda aramızdaki muhabbet de hep aynı kalsın.
Bir sonraki yazımda indirim etiketlerini konuşacağız. Bütün hemşehrilerime sevgi ve saygılarımla.
Sefa KABAALİOĞLU
Tüketici Hakları Uzmanı
sefa.kabaalioglu@gmail.com
| Bu haber 832 defa okunmuştur.
