İnebolu Gündem Gazetesi
İNEBOLU KASTAMONU İLÇELER
İNEBOLU'DA KOKONA ERİĞİTarih 19 Mayıs 2018, 13:09 Editör: Editör

İNEBOLU'DA KOKONA ERİĞİ

İnebolu’da “Kokona” erikleri olgunlaşmaya başladı. Her sene baharın geldiğini bizlere haber veren eriğin İnebolu özelinde bir hikayesi vardır.

1923 yılındaki mübadeleye kadar İnebolu’da gayrimüslimler de yaşamaktadır. Bunların çoğu Rum asıllıdır. Bunlardan biri olan yaşlı Rum, Türk komşularını çok sever. Oğullarına da vasiyet eder. Ben ölünce evimi satarsanız önce Türklere teklif edin, der. Fakat kokanası (hanımı) komşularıyla pek iyi geçinmeyen birisidir. Bir gün Kokanası yurt dışından gemiyle bir erik fidanı getirir. Evi çarşı içinde Pazar yeri meydanının yanındadır. (Bugünkü Aziz Uzun’un evi). Bahçesine bu erik fidanını diker. Erik büyür ve meyve verir. Biraz sert, sulu, kabuğu ince leziz erikler herkesin dikkatini çeker. Birçok kişi bu erikten bir dal ister ki bahçesine dikip büyütsün. Kokana inat eder vermez. Günün birinde komşuları hep beraber avlu kapısını kırar, bahçeyi basar, erik dallarını kırıp götürür ve bahçelerine dikerler.

İşte o günden beri İnebolu’da bahçesi olan herkes de bu erikten vardır. KOKANA ERİĞİ, SADECE İNEBOLU’YA ÖZGÜ “ENDEMİK” BİR AĞAÇ OLARAK NESLİNİ DEVAM ETTİRMEKTEDİR. Alıp götürüp dikseniz bile İnebolu’daki aroma ve tadını bulamazsınız.

Bu arada yeri gelmişken eriğin olgunlaşma takviminden de biraz bahsedelim: Şubat sonu mart başında çiçekler açar. Mart sonuna doğru taneler görülür. Nisan 15-20 civarında çekirdek sertleşmeye başlar. Mayıs başından itibaren yenilmeye başlasa da 20 mayıs tam yiyilecek tarihdir. Haziran başına kadar kütür kütür olan eriğimiz Haziran’ın 20’sine kadar yumuşama evresindedir. Temmuz ayı itibariyle toplanmamışsa çürür ve dökülür. İnebolu dışında yaşayan herkesi İnebolu’ya “gogon örüğü” yemeye davet ediyorum.

İnebolu’nun sadece eriği değil, elmaları da meşhurdur. Eski dönemlerde sürekli İnebolu’ya dışarıdan medeniyet getiren gemilerle, dünyaya açılım kolay olduğundan, ağaç meraklıları bilhassa Akdeniz ülkelerinden getirdikleri fidanları bahçelerine, tarlalarına dikmişler ve muazzam bir bitki çeşitliliği oluşturmuşlardır. Çocukluğumda büyüklerimden duyduğum “elmanın 32 çeşidi var” sözü ancak bu şekilde mümkün olmuştur. Bugün sadece 14 tanesinin adını sayabiliyorken, İnebolu pazarına gidip satın almak isterseniz ancak birkaç çeşidini bulabilirsiniz. O da pazarın gözlerden uzak bir köşesinde bir önlüğün içinde sadece birkaç kilo… Onu da önceden tanıyor olmalısınız ki arayıp bulasınız. En büyük yanlış, meyve ağacının orman emvali sayılmaması, kesilip satılmasının serbest olması ve bu nedenle torunların dedelerinin diktiği meyve ağaçlarını kesip kamyonlar dolusu odun diye satmalalarıdır. Böylece biliçsiz bir şekilde bu mirasın yok olmasına sebep olunmuştur.

Adını hatırlayabildiğim elma çeşitleri şunlar:

-Er elması

-Yumurta elması

-Ağustos elması

-Gelin elması

-Ferik elması

-Kalender

-Samut

-Fırınüstü

-Koskos

-Kosçukur

-Kemiksiz

-Hıryemez

-Köroğlu

-Amasya

Elmaların hiçbiri diğerine şekil renk aroma ve tat olarak benzemez. Kimisi şeker hastasına iyi gelir, kimisinden tatlı yapılır. Bazıları hakkında kısa bilgiler verelim şimdi de:

-Hıryemez: Sarı renkli, irice biraz da ekşidir. Şeker hastalarına tavsiye edilir.

-Köroğlu: Orta büyüklükte, yeşil renkli, ince kabuklu biraz sert kendine özel aroması vardır. Tatlısını yapmak için:Kabuğu bütünce soyulur. Ortası çekirdeğiyle beraber yuvarlak çıkartılıp boşluğun içine aldığı kadar şeker konup kaynatılır. Soğutulup servis yapılırken aynı yere bu sefer kaymak konulur. Köroğlu’ndan başka elmadan elma tatlısı olmaz.

Amasya elması: Halen bulabildiğimiz, pazarda az da olsa satılan eski adıyla Telle, yeni adıyla Akkonak’ta yetişeni en makbul olanıdır. Kokusuna burun dayanmaz. Lezzetine damak…

Armut, dut ve kirazdan da birer cümle bahsetmezsek öksüz kalacaklar.

Kış armudu,ağ armut,yağlıca. vs. Kastamonu üniversitesinin yaptığı bir araştırmaya bilgi aktarırken Armut tatlısından bahsetmiştim. Sonradan öğrendik  ağ armudundan yapılan tatlının sadece İnebolu’ya ait olduğunu. Başka yerde yok.

İnebolu’nun dutu alacalı renkli olur. İrisine parmak gibi deriz. Kendine özel sepetinde satılırdı. Üzerinde sıra sıra çiviler olan bir çıtanın üzerine dizilir, Avra’dan Boyran’dan Uluyaz’dan evin büyükleri tarafından toplanır, omuzdaki çivili çıtada dizili, çocuklar tarafında çarşıda dolaşarak satılırdı. Rahmetli babam, satamadıklarını, çay içindeki yükünü boşaltmış manda arabalarının “gönder”leriyle (yük taşırken zinciri sıkmak için kullandıkları 4 metre boyundaki ince ağaç) değiş tokuş ettiklerini anlatırdı. Halalarım toplar, babam satar, onunla Hacı Rüfet’ten dondurma alırmış. Gelip giden vapurlarda da dut satılırdı.

Kiraz deyince “ballıca” akla gelir. Er kiraz mayıs 15’te çıksa da çok lezzetli değildir. İlla ballıca kirazı. Yemelere doyamazsınız. Yalnız bir konuya dikkat etmelisiniz. Haziran 21 civarında gün dönümü olur. Öncesinde bir yağmur yağar. Yağmur’un peşinden sakın içine bakmadan almayın. Ballıcadan sonra temmuz hatta ağustosa kadar yüksek köylerden sarı renkli harman kirazı gelirdi.

İsterseniz halk arasında anlatılagelen kirazla dut arasındaki diyalogla yazıya son verelim.

Kiraz dut için insanlara dermiş ki: “Benden sonra dut gelmeseydi hepinizi çöpüme çevirirdim.” (Kiraz kanı sulandırır ve de zayıflatır.) Önce kiraz sonra dut… Zamanında bulunup yiyebilenlere afiyet olsun. Saygılarımla.

Yerel Tarih Araştırmacısı

Diş Hekimi

Mustafa Sıtkı FAKAZLI



  |  Bu haber 5136 defa okunmuştur.

Facebook  Twitter  Google  StubmleUpon 

İNEBOLU  KATEGORİSİNDEN HABERLER

"CHP OLARAK CEZAEVLERİNİN YAPILMASINA KARŞIYIZ"

Zarbana Çayı'nın kirlenmesiyle ilgili incelemelerde bulunmak üzere İnebolu'ya gelen CHP Genel Başkan Yardım...

ZARBANA ÇAYI MECLİS'E TAŞINIYOR

ZARBANA ÇAYI MECLİS'E TAŞINIYOR CHP Genel Başkan Yardımcısı ve Denizli Milletvekili Gülizar Biçer Karaca, kirlilik sorunu yaşanan ilçemiz Zarbana Ç...

YOK MU İNEBOLU'NUN COĞRAFİ İŞARETLİ ÜRÜNÜ ?

YOK MU İNEBOLU'NUN COĞRAFİ İŞARETLİ ÜRÜNÜ ? Bana göre İnebolu'da üretilen her ürünü işaretlemeli...

BAŞKAN ÖZAY'DAN PLAJ HAMLESİ

BAŞKAN ÖZAY'DAN PLAJ HAMLESİ Belediye Başkanı Mustafa Huner Özay, İnebolu'nun en önemli ihtiyaçlarından olan plaj sorununu çözüme kavuşturma...

AVUSTRALYA NERE, İNEBOLU NERE!

AVUSTRALYA NERE, İNEBOLU NERE! “Sen yeter ki bir şey yap. Ama iyi yap. Yaptığın şeyin meraklısı dünyanın öbür ucundan da olsa gelir&...

DİYALİZDE 20. YIL PASTASI

DİYALİZDE 20. YIL PASTASI İnebolu Devlet Hastanesi personellerinden Ayhan Aksakal, diyaliz tedavisinde 20. yılını doldurması dolayısıyla past...

İNEBOLU YERLEŞİM PLANI BİLBORDLARDA OLMALI !

İNEBOLU YERLEŞİM PLANI BİLBORDLARDA OLMALI  ! Zaman zaman herkes şehir dışına çıkıyor. Kah geziyor, kah alışveriş ediyor...

CEZAEVİ GİTTİ, AĞIR CEZAYA SAHİP ÇIKALIM !

CEZAEVİ GİTTİ, AĞIR CEZAYA SAHİP ÇIKALIM ! Geçtiğimiz hafta fısıltıyla geçti. Kahvede, berberde,sokakta hemen her yerde konuşulan konu buydu,

İNEBOLU'YA AÇIK CEZAEVİ ÖNERİSİ

İNEBOLU'YA AÇIK CEZAEVİ ÖNERİSİ Adalet Bakanlığı kapatma kararı verdiği İnebolu Cezaevi'nin yaklaşık 13 dönümlük arsası üzerinde inceleme yapma...

Basın İlan Kurumu


ANKET

Siteyi Nasıl Buldunuz?




Tüm Anketler

Tüm videolar

  HIRSIZLIK ANI KAMERAYA TAKILDI
 

HIRSIZLIK ANI KAMERA

İzlenme:24974

   
  Mustafa Gökhan Gülşen ile röportaj
 

Mustafa Gökhan Gülşe

İzlenme:14132

   
  İnebolu Pazarı
 

İnebolu Pazarı

İzlenme:29380

   
  İnebolu Tanıtım
 

İnebolu Tanıtım

İzlenme:18070

   

HAVA DURUMU

Yazar Girişi| Mail | Reklam ver

inebolugündem İnebolu Gündem Gazetesi
Tüm hakları saklıdır. Yayınlanan içerikler izinsiz kullanılamaz.
- Altyapı: MyDesign