İnebolu Gündem Gazetesi
İNEBOLU KASTAMONU İLÇELER
KAFKASLAR'DAN İNEBOLU'YA BÜYÜK GÖÇTarih 18 Mart 2020, 12:56 Editör: Editör

KAFKASLAR'DAN İNEBOLU'YA BÜYÜK GÖÇ

Rusya’nın yüzyıllar süren Karadeniz’e ve oradan sıcak denizlere inme politikaları sonucu 1864 yılında Kafkasya’dan Osmanlı’ya göç başlar. Ruslar tarafından evleri köyleri yakılan ve göç etmek zorunda kalan Çerkezler’den 5000 tanesi İnebolu’ya gelir.

İçlerinden birisi yurt dışına mektup yazar. Bu mektuptan alıntı 22 Ağustos 1864 tarihli Amerikan Sacremento Daily Union gazetesinde yayınlanır ve Kafkaslardan sürülen Çerkez’lerin İnebolu’ya gelmesi ve İnebolu’da yaşadıkları dramı gözler önüne serer. Bu mektuba bir çok Amerikan ve İngiliz  gazetelerinde de rastlamak mümkündür.

Gazetedeki haber şöyledir: 23 Haziran 1864 tarihli İnebolu’dan gelen bilgilere göre; İnebolu’da 5000 Çerkez göçmeni var ve İnebolu’ya gelen her yeni gemi ile bu sayı her geçen gün  artıyor. Su çiçeği, Tifüs Dizanteri gibi hastalıklar göçmenler arasında büyük ve korkunç tahribatlar yapıyor. Paşa şehrin ortasında geçici barınaklar yapılması ve ölülerin yıkanıp defnedilmesi konusunda çok iyi hizmet veriyor. Ama ölülerin şehir dışına çıkarılması lazım. Paşa hastalıktan ölenlerin şehir mezarlığına gömülmesini yasakladı ve şehir dışında yeni bir mezarlık yeri tahsis edildi. (İnebolu’da Yukarı Karaca denilen yerin devamındaki Çerkez mezarlığı, ortaokul altında Kız sanat okulunun yapıldığı tarla, sadece Çerkez mezarlığı olarak anılır.)

Hastalıkların yayılmasını önlemek için kadın ve çocukların göçmenlerle temas etmesini yasaklandı. Gitmek isteyen göçmenlerin iç bölgelere taşınması için atlar ve katırlar tahsis edildi.

İnebolu halkının çoğu hastalık bulaşması korkusu ile evlerine kapandı ama  tifüs salgını onlara da bulaştı. Ayrıca Çiçek hızla yayılıyor. Bu arada150 İnebolu sakini hastalığa yakalanmış durumda.

Çerkezlerin arasındaki ölüm oranı gün geçtikçe artıyor. Ölümler bu hızla devam ederse dörtte biri bile Ankara’ya ulaşamayacak. Çok şükür yerel yönetim her gün bol bol un ve erzak sağlıyor. Eğer halkın yardımı olmasaydı göçmenler birde açlıktan kırılacaktı. Zorlukla da olsa koyun ve sığır eti de veriliyor. Fakat hastalık hayvanlara da bulaştığından insan tüketimi için pekte uygun değil.

İnançlı Türk kadınları zor durumdakilere yardım etmeyi sevap kabul ettiklerinden ölen Çerkez kadınlarını yıkayıp defnedilmesine yardımcı oluyorlar. Paşa hastalığın yayılmaması için herkesin ölü yıkamasına izin vermedi.Bu iş için 3 yada 4 kadını görevlendirdi. Caminin imamı ve cemaatten birkaç erkekte yıkama işinde görevlendirildi.

İstanbul’dan gelen telgraf ve Samsun’dan gelen bilgiler ışığında Çerkez göçmenlerin sayısı bu ana kadar 120 bine ulaştı. Günlük ortalama 260 -290 civarında ölüm oluyor.

İnebolu tarihini araştırdıkça yeni bilgiler ortaya çıkıyor. Kanada Toronto’da yaşayan Boğaziçi mezunu, bilgisayar mühendisi bir şirkette yöneticilik yapan hemşehrimiz Birol UZUNMEHMETOĞLU, Yeni İnebolu gazetesinde yayınlanan Büyük Yangın yazımı internetten okuduktan sonra kendisinin İnebolu ve Çanakkale ile ilgili 20 senedir yaptığı araştırmalardan  söz ederek benimle paylaştı.

Yukarıdaki Çerkezlerle ilgili bilgi onun Amerika ve Kanada'da yaptığı araştırma sonucu ortaya çıkmış. Bu güne kadar İnebolu’yu yerli kaynaklardan edindiğimiz bilgilerle araştırıp anlatıyordum. Yurt dışındaki yazılı tarihi belgeler benim için çok değerli. 1881'de büyük İnebolu yangının da 350 adet ev ve işyeri yanmış. Aynı zamanda gümrük ve konsolosluk binaları da yanıp kül olmuş ve İnebolu’nun hafızası da yok olmuş.

İnebolu’da turistleri gezdirip mezarlıkların yanından geçerken: Tarihler boyunca bu liman kentine çeşitli kavimler toplu olarak göçmüşler, bir müddet burada yaşamışlar, tekrar başka diyarlara gitmişler, her bir kavim kendine ait mezarlıklara sahip. İnebolu’daki mezarlıklar, nüfusumuzla doğru orantılı değil  diye anlatıyordum. Böylece belgesi de gelmiş oldu.

Bu arada Birol kardeşime çok teşekkür ediyorum. İnsanlar tabii ki doydukları yerde yaşayacaklar. Hiçbirimizin atası dünya kurulduğunda bu topraklarda değildi. Ama en azından İnebolu’da doğanlar, gelecekleri için başka diyarlara göç etmişlerse memleketlerini unutmayıp binlerce kilometre uzakta dünyanın başka bir ucunda yaşıyorlar olsalar bile kalpleri bizimle çarpıyorsa ne mutlu onlara.

İnsanların ait olduğu toprakları unutmaması bence çok önemli bir olgu. Yurt dışında olsalar da vatan sevgisini içinde yaşatan hemşehrilerimiz bizleri de heyecanlandırıyor. Dünya görüşlerimiz farklı olsa da elbirliği yaparsak güzel günler hayal edebiliriz. Ben umudumu yitirmedim.

Geçmişi hayırla anılan çok şanlı bir tarihi olan İnebolu’da doğmuş olmak bir ayrıcalıktır diye düşünüyorum.

Mustafa Sıtkı FAKAZLI

Diş HEKİMİ

Yerel Tarih Araştırmacısı



  |  Bu haber 4548 defa okunmuştur.

Facebook  Twitter  Google  StubmleUpon 

İNEBOLU  KATEGORİSİNDEN HABERLER

TÜRKİYE'NİN DÜNYAYA KAPISI İNEBOLU'DAN AÇILMALIDIR

TÜRKİYE'NİN DÜNYAYA KAPISI İNEBOLU'DAN AÇILMALIDIR 1983 yılı son çeyreğinde Türkiye Basın Birliği Kastamonu şubesi tarafından bir yazı yarışması düzenleniyor.

2.ŞERİFE BACI İSTİKLAL KOŞUSU 23 AĞUSTOS'TA

2.ŞERİFE BACI İSTİKLAL KOŞUSU 23 AĞUSTOS'TA Geçen yıl ilki düzenlenen İnebolu Şerife Bacı İstiklal Yol Koşusu'nun ikincisi 23 Ağustos 2020 Pazar günü Beled...

DOĞANYURT SAHİL

DOĞANYURT SAHİL Bu haftaki yazımızda, hafta sonu İnebolu dışına çıkmak isteyip ama çokta uzağa gitmek istemeyenler için bir yer öne...

"ÇILGIN İNEBOLULULAR" BELGESELİ ÇEKİLECEK

Milli Mücadele'de Rusya ve İstanbul'dan gemilerle İnebolu'ya gelen hap malzemelerinin cepheye ulaştırıl...

GÜZEL BAKAN, GÜZEL GÖRÜR

GÜZEL BAKAN, GÜZEL GÖRÜR Her hafta farklı konularla okuyucularımın karşısına çıkıyor, özellikle İnebolu'muzun tanıtımına katkı veren yaz...

BELEDİYEDEN ARAÇ MUAYENE İSTASYONU İÇİN ARSA SATIŞI

BELEDİYEDEN ARAÇ MUAYENE İSTASYONU İÇİN ARSA SATIŞI Belediye Başkanı Mustafa Huner Özay, İnebolu'nun yıllardır beklentisi olan ancak bir türlü gerçekleştirilemeyen...

AKDENİZ KAYNIYOR

AKDENİZ KAYNIYOR Bir yandan pençe harekatlarıyla Kuzey Irak bombardıman altındayken yaklaşık 3500 km uzaklıktaki Libya’da ...

ERGÜN KARA'NIN YENİ EV HEYECANI

ERGÜN KARA'NIN YENİ EV HEYECANI İlçemiz Hamit Köyünde 15 yıldır elektriği ve suyu olmayan derme çatma yapılmış bir ahşap barakada kalan Ergün Kara&...

ŞEHİT ABİSİ KASTAMONU VALİSİ

ŞEHİT ABİSİ KASTAMONU VALİSİ Yeni atanan Valimiz ayağının tozuyla Kastamonu'da bir ziyaret gerçekleştirmek ister.

Basın İlan Kurumu


ANKET

Siteyi Nasıl Buldunuz?




Tüm Anketler

Tüm videolar

  HIRSIZLIK ANI KAMERAYA TAKILDI
 

HIRSIZLIK ANI KAMERA

İzlenme:50104

   
  Mustafa Gökhan Gülşen ile röportaj
 

Mustafa Gökhan Gülşe

İzlenme:38388

   
  İnebolu Pazarı
 

İnebolu Pazarı

İzlenme:55176

   
  İnebolu Tanıtım
 

İnebolu Tanıtım

İzlenme:42968

   

HAVA DURUMU

Yazar Girişi| Mail | Reklam ver

inebolugündem İnebolu Gündem Gazetesi
Tüm hakları saklıdır. Yayınlanan içerikler izinsiz kullanılamaz.
- Altyapı: MyDesign