İnebolu Gündem Gazetesi
İNEBOLU KASTAMONU İLÇELER
MİLLİ MÜCADELEDE DENİZDEN GELEN YARDIMLARTarih 13 Mayıs 2019, 15:47 Editör: Editör

MİLLİ MÜCADELEDE DENİZDEN GELEN YARDIMLAR

Fırtınalı bir yolculuktan sonra, 19 Mayıs’ta sağ salim Samsun’a ulaşan Mustafa Kemal Paşa oradan Havza’ya geçer ve 22 gün bir otelde kalır. Buraya kadar gelen Rus heyeti ile görüşür. Heyet Başkanı Rus Generali Budiyeni, Bolşevik Rusya’nın silah, cephane ve para yardımını vadedip ortak düşmanları itilaf devletlerine karşı birlikte mücadele etmeyi teklif eder. En sonunda ağzından baklayı çıkartır ve nasıl bir devlet kurmak istediğini Atatürk’e sorar: O da:

“Sovyetlerin Şuralar Cumhuriyeti’ne benzer bir hükümet tarzı” diye cevap verir.

Cevat Abbas’ın sonradan anlattığına göre, Rus Generali:

“Padişahlığı ve Hilafeti lağvediniz. Kominizmi ilan ediniz. Biz de size her türlü yardıma hazırız.” diye sözlerine devam eder.

Mustafa Kemal Paşa, Rus General’in sözlerine karşılık:

“Bu işler sandığınız kadar kolay değildir. Hele bir harbi kazanalım, ondan sonra oturur konuşuruz, diyerek diplomatik bir dille cevap verir.  

Mustafa Kemal Paşa, padişaha meydan okuduktan sonra Rus yardımları gelmeye başlar.  Devamında Padişahlık ve Hilafet kaldırılır, ama Kominizm getirilmez.

Daha sonra Mareşal Fevzi Çakmak’a bu olay sorulduğunda Mustafa Kemal Paşa’nın kendisine:

“O zaman bir sırat köprüsü geçmek zorunda idik,demiştir.

Havzadaki bu olay bir tek kaynak tarafından kaleme alınmış, ikinci bir kaynak tarafından doğrulanmamıştır. (Kaynak: Hüsamettin Ertürk)

***

1920 yılı Mayıs ayında Bekir Sami Bey’in başkanlığında Moskova’ya giden bir heyet Lenin’le görüşmüş ve yapılan anlaşmadan sonra Rus yardımları İnebolu üzerinden Ankara’ya ulaştırılmıştır.

Buhara Cumhuriyeti’nin ilk ve son Cumhurbaşkanı Osman Kocaoğlu, çağrı üzerine 1920 yılında bir heyetle Moskova’ya gelir. Kremlin Sarayı’nda Lenin ile temaslarda bulunur. Bekir Sami Bey’in Türkiye adına yaptığı taleplerden söz eden Lenin, altın paranın kendilerinde yeterli miktarda olmadığına, ayrıca gönderilecek silah, cephane ve harp gereçleri ile ilgili olarak yol ve nakliye sorunlarına değinir. Osman Kocaoğlu, kendilerinde yeterince altının olduğunu,  Kafkaslardaki halkı Müslüman olan cumhuriyetlerle anlaşarak yol ve ulaşım sorununun çözülebileceğini söyler.

Buhara Türk Cumhuriyeti’nde (Bugünkü Özbekistan) Emir Timur döneminden kalma altın paralar vardır. Buhara bir Çarlık Rusyası Eyaleti (Beyliği) olmasına rağmen idarî ve malî işlerde bağımsızdır.

Buhara’ya dönen Osman Kocaoğlu, Türkiye Türklerine yapılacak yardımı meclise sunar. Buhara Cumhuriyeti Meclisi itirazsız, oy birliğiyle, coşkulu tezahüratla ve alkışlarla söz konusu paranın verilmesini kabul eder. Belirledikleri 100 milyon rublelik altın yardımını yapabileceklerini Lenin’e bildirirler. Altınlar tren yoluyla Moskova’ya gönderilir. Ankara’ya yetiştirilmek üzere Rus hazinesine teslim edilir. Çünkü başka bir yol yoktur.

Bu paranın 10 milyon rubleye karşılık gelen kısmıyla silah ve cephane, 10 milyon ruble tutarında da  altın, parça parça çeşitli gemi ve denizaltılarla gönderilir. 59 milyon Türk lirasına karşılık gelen bu paranın tamamı Türkiye’ye gelseydi, Türk ordusunun bütün ihtiyacı karşılanmış olurdu.

Kaynak:Prof.Dr.Timur Kocaoğlu.(Ülkemizin değerli akademisyenlerinden Prof. Dr. Timur Kocaoğlu, Osman Kocaoğlu’nun oğludur.)

Bu konuda görüş belirten yazılı kaynakların bazıları da Rusya’nın vadettiği yardımı bölerek parça parça gönderdiğini ancak sözünü yerine getirip  getirmediği konusunda farklı düşüncelere sahiptirler..

***

O günlerde İnebolu’da yaşayan Nurettin Peker kitabında altın dolu sandıklardan bahseder ve gördüklerini şöyle anlatır:

-İki Rus denizaltısı İnebolu limanına gelmişti. Büyük olanı biraz açıkta bekliyordu. Küçük olanı ise Patriyos altına kadar indi. O sırada denize girenlerden bazı çocuklar ve Katip Ahmet Efendi yüzerek merak ettikleri denizaltına yaklaştılar ama denizaltına çıkmalarına müsaade edilmedi. Bir sandal geldi ve gizlice altın dolu sandıkları karaya çıkarttı, sandıklar hiç bekletilmeden Ankara’ya gönderildi.

Türk İstiklal Savaşı boyunca Rusların silah ve cephane yardımı

Türk resmi kayıtlarına göre Rusların silah ve cephane yardımı:

·        37.812 adet tüfek,

·         324 adet ağır ve hafif makineli tüfek, 44.587 (sandık) mermi;

·        66 adet top, 141.173 adet mermi

Rus resmi kayıtlarına göre Türkiye’ye yapılan silah ve cephane yardımı:

·        39.275 adet tüfek,

·        327 adet makineli tüfek,

·        54 top,

·        62.986 adet tüfek mermisi,

·        147.079 adet top mermisi,

·        1000 atımlık top barutu,

·        4000 adet el bombası,

·        4000 şarapnel mermisi,

·        1500 kılıç ve 20.000 gaz maskesi.

Ayrıca  Rus yardımlarına karşılık, talep üzerine Türkiye’den Rusya’ya buğday gönderilmiştir.

***

İstanbul’dan gelip İnebolu’dan Ankara’ya geçen bir yazar olan Enver Behnan Şapolyo kitabında şunları yazmıştır:

“Kağnı kolu başkanı olarak Ecevit de bir hana vardık. Ecevit sanki bir Tanrı cenneti. Kel İsmail Ağa meşhur bir çorba yaparmış. Bizde içtik. İsmail Ağa:

-Nereden gelip nereye gidiyorsun, diye sordu. 

-İnebolu’dan geliyorum. İnönü cephesine cephane taşıyorum, dedim.

İsmail Ağa:

-Oğlum biz neden böyle zayıf düştük, biliyor musun, dedi.

-Nedenmiş, dedim.

Sözlerine devam etti:

-Süveyş kanalı açıldı. O açılana kadar ticaret yolları buradan geçerdi. Bu kanal açılınca ticaret yapanlar buradan geçmez oldu. Biz de, Müslüman âlemi de fakir düştük.

-Peki şimdi ne yapmak lazım, dedim.

Bir ah çekerek:

-Ticareti elinde tutanlarla iyi geçinmek lazım, dedi.

Ben, Ruslarla dost olduk, deyince.

-Rus’a kulak asma. Şimdilik dostuz ama sonunu düşünmek lazım. Mustafa Kemal akıllı bir adam, o işini bilir, diye sözlerini bitirdi.

-Bu ihtiyarın görüşlerine hayran kaldım. Tam bir halk filozofu idi.

*** Ne demişler… Tarih tekerrürden ibarettir. Mutlaka ders almak lazım.

                                                                                Mustafa Sıtkı FAKAZLI

                                                                               Yerel Tarih Araştırmacısı

                                                                                          Diş HEKİMİ



  |  Bu haber 3996 defa okunmuştur.

Facebook  Twitter  Google  StubmleUpon 

İNEBOLU  KATEGORİSİNDEN HABERLER

HAYRA VESİLE OLMAK NE GÜZEL

HAYRA VESİLE OLMAK NE GÜZEL Geçtiğimiz günlerde Emekli Müftü Mehmet Öz hocamın telefonuyla farklı duygular yaşadım.

İNEBOLU'NUN ULU ÇINARLARINA

İNEBOLU'NUN ULU ÇINARLARINA Her zaman deneyim ve tecrübelerinden yararlandığımız

DR. İSMAİL HAKKI BEY (AYAROĞLU) 1887-1923

DR. İSMAİL HAKKI BEY (AYAROĞLU) 1887-1923 İstanbul’daki Tıbbiye’yi başarıyla bitiren İsmail Hakkı Bey, Tosyalı Saatçiler ailesine mensupt...

ŞEKERCİ ALİ KÜLLÜ

ŞEKERCİ ALİ KÜLLÜ Çocukluğumuzun rengiydi İnebolu çarşısı!

ÇANAKKALE ZAFERİ

ÇANAKKALE ZAFERİ Türk Milletinin tarih boyunca verdiği en önemli mücadelelerden birisi şüphesiz ki Çanakkale Savaşlarıdır. Çanakkale...

KORONA HARİTASINA İNEBOLULU İMZASI

KORONA HARİTASINA İNEBOLULU İMZASI Dünya koronavirüsü, Johns Hopkins Üniversitesi tarafından konfigure edilip monitor edilen, Environmental Systems Re...

KAFKASLAR'DAN İNEBOLU'YA BÜYÜK GÖÇ

KAFKASLAR'DAN İNEBOLU'YA BÜYÜK GÖÇ Rusya’nın yüzyıllar süren Karadeniz’e ve oradan sıcak denizlere inme politikaları sonucu 1864 y...

BELEDİYE'DEN DEZENFEKTE ÇALIŞMASI

BELEDİYE'DEN DEZENFEKTE ÇALIŞMASI İnebolu Belediyesi, dünyada hızla yayılan ve ülkemizde de son olarak 47 kişide görüldüğü açıklanan Korona Virüs'...

İNEBOLU ADLİYESİ'NDE KORONA VİRÜS ÖNLEMİ

İNEBOLU ADLİYESİ'NDE KORONA VİRÜS ÖNLEMİ İnebolu Adalet Sarayı'nda korona virüsünden korunmak için alınan tedbirler kapsamında 6 Nisan 2020 tarihine kad...

Basın İlan Kurumu


ANKET

Siteyi Nasıl Buldunuz?




Tüm Anketler

Tüm videolar

  HIRSIZLIK ANI KAMERAYA TAKILDI
 

HIRSIZLIK ANI KAMERA

İzlenme:27490

   
  Mustafa Gökhan Gülşen ile röportaj
 

Mustafa Gökhan Gülşe

İzlenme:15842

   
  İnebolu Pazarı
 

İnebolu Pazarı

İzlenme:32310

   
  İnebolu Tanıtım
 

İnebolu Tanıtım

İzlenme:20418

   

HAVA DURUMU

Yazar Girişi| Mail | Reklam ver

inebolugündem İnebolu Gündem Gazetesi
Tüm hakları saklıdır. Yayınlanan içerikler izinsiz kullanılamaz.
- Altyapı: MyDesign